Cẩm nang Tìm nguồn cung ứng Tết Nguyên Đán: Chuẩn bị trước 90 ngày và những gián đoạn sau 30 ngày (2026-2027)
Thống kê chính — Thu mua dịp Tết Việt Nam 2026-2027
- Các nhà máy Việt Nam đóng cửa 7-14 ngày nghỉ Tết (Tết Nguyên Đán Trung Quốc nghỉ 5-7 ngày; Việt Nam nghỉ gần gấp đôi)
- Năng suất giảm 30-50% trong 2 tuần trước Tết, và mất 3-4 tuần để phục hồi hoàn toàn sản lượng sau Tết
- Tết 2026: 17 tháng 2 (Thứ Ba, Năm Giáp Ngọ); Tết 2027: 6 tháng 2 (Thứ Bảy, Năm Đinh Mùi)
- Quy tắc cắt đơn đặt hàng (PO cutoff): các chu trình sản xuất điển hình 60 ngày yêu cầu đơn hàng được ký 90 ngày trước Tết
- Tỷ lệ lỗi lô hàng đầu tiên sau Tết: thông thường gấp 2-3 lần mức bình thường (công nhân lâu năm không quay lại + công nhân mới tăng cường)
Cẩm nang Thu mua dịp Tết tại Việt Nam: Những việc cần làm 90 ngày trước và những vấn đề phát sinh 30 ngày sau Tết (2026-2027)
Khoảng thời gian từ cuối tháng 1 đến cuối tháng 2 là giai đoạn dễ xảy ra sự cố nhất trong hoạt động thu mua tại Việt Nam. Vấn đề không nằm ở bản thân Tết Nguyên Đán. Vấn đề là các nhà mua hàng nước ngoài thường suy luận từ kinh nghiệm Tết Nguyên Đán của Trung Quốc (CNY) và thường đánh giá thấp thời gian đóng cửa của Việt Nam từ 50-100%.
Hướng dẫn này là cẩm nang vận hành dành cho các nhà mua hàng nước ngoài: khi nào nên đặt hàng, khi nào nên chuyển khoản thanh toán, tại sao lô hàng đầu tiên sau Tết thường gặp sự cố, và cách xử lý "cơn bão hoàn hảo" khi Tết Nguyên Đán của Việt Nam và Trung Quốc trùng nhau.
1. Tại sao Tết ảnh hưởng nghiêm trọng hơn các nhà mua hàng dự đoán
Tết Nguyên Đán Trung Quốc kéo dài 7 ngày chính thức, với nhiều nhà máy ven biển đóng cửa sớm 3-5 ngày và mất 7-10 ngày để phục hồi hoàn toàn. Tết Nguyên Đán Việt Nam dài hơn về mọi mặt:
| Tiêu chí | Tết Nguyên Đán Trung Quốc | Tết Nguyên Đán Việt Nam |
|---|---|---|
| Ngày nghỉ lễ theo luật định | 7 ngày | 5 ngày (nhưng thực tế 7-14 ngày) |
| Công nhân về quê | Từ thành phố loại trung về quê 1-2 ngày | Từ Nam ra Bắc 3-5 ngày (tàu hỏa + giao thông) |
| Tỷ lệ công nhân quay lại | Thường 90%+ | 70-85%, số còn lại đổi việc |
| Đóng cửa nhà máy | Chính thức 7 ngày, thực tế 10 ngày | Chính thức 5-7 ngày, thực tế 10-14 ngày |
| Thời gian đạt sản lượng tối đa | 1-2 tuần | 3-4 tuần |
Lý do Việt Nam nghỉ dài hơn: chênh lệch kinh tế lớn giữa miền Bắc và miền Nam khiến hơn 70% công nhân nhà máy phía Nam đến từ các tỉnh miền Bắc và miền Trung — những chuyến đi về quê kéo dài nhiều ngày. Tết là kỳ nghỉ đoàn viên duy nhất trên toàn quốc tại Việt Nam (Tết Trung Thu và Quốc Khánh không thể so sánh được). Công nhân sẽ không bỏ qua Tết để giữ việc; họ sẽ chuyển sang công việc khác cho phép họ về quê.
2. Lịch Tết thực tế 2025-2027
| Năm | Mùng 1 Tết | Con giáp Việt Nam | Thời gian đóng cửa nhà máy điển hình |
|---|---|---|---|
| 2025 | 29 tháng 1 (Thứ Tư) | Rắn | 27 tháng 1 - 9 tháng 2 |
| 2026 | 17 tháng 2 (Thứ Ba) | Ngựa | 14 tháng 2 - 1 tháng 3 |
| 2027 | 6 tháng 2 (Thứ Bảy) | Dê | 3 tháng 2 - 16 tháng 2 |
Lưu ý đặc biệt cho năm 2026: Tết rơi vào Thứ Ba, vì vậy nhiều nhà máy sẽ kéo dài kỳ nghỉ từ cuối tuần trước đó (14-15 tháng 2) để tạo thành một chuỗi 9 ngày. Thời gian đóng cửa thực tế kéo dài từ 13 tháng 2 đến 1 tháng 3 — tổng cộng 16 ngày.
Tết 2027 trùng với Tết Nguyên Đán Trung Quốc (CNY): Cả hai đều rơi vào ngày 6 tháng 2, cùng một ngày. Điều này có nghĩa là:
- Các nhà máy Việt Nam sử dụng nguyên liệu từ Trung Quốc phải đối mặt với việc các nhà cung cấp đồng thời đóng cửa
- Cả hai chuỗi cung ứng đều bị đình trệ song song → việc tái nhập thép và linh kiện điện tử sau Tết bị chậm trễ 1-2 tuần
- Giá cước giao ngay (spot freight rates) trên toàn châu Á tăng vọt vào cuối tháng 1
3. Quy tắc cắt đơn đặt hàng (PO cutoff) 90 ngày
Thời gian xử lý đơn hàng phần cứng điển hình:
- Đàm phán RFQ: 14 ngày
- Phê duyệt mẫu: 14 ngày
- Sản xuất: 30-45 ngày
- Chuẩn bị xuất khẩu + vận chuyển đường biển: 14-21 ngày
- Tổng cộng: ~75-90 ngày
Tính toán ngược: để giao hàng trước Tết, thời hạn cắt đơn đặt hàng (PO cutoff) cho Tết 2026 (17 tháng 2) là 19 tháng 11 năm 2025. Bỏ lỡ ngày này = đơn hàng của bạn sẽ được giao sau Tết, việc nhận hàng bị trì hoãn 4-6 tuần.
Quy trình làm việc thực tế:
- D-120 (Trước Tết 4 tháng): bắt đầu đàm phán, chốt nhà cung cấp
- D-90: ký PO, chuyển khoản đặt cọc, bắt đầu sản xuất
- D-45: hoàn thiện mẫu, hoàn tất công cụ
- D-30: kiểm tra tiến độ sản xuất (đừng đợi đến D-7 mới phát hiện sự chậm trễ)
- D-21: bắt đầu chuẩn bị chứng từ xuất khẩu
- D-14: cửa sổ tải hàng an toàn cuối cùng
- D-7: chuyển khoản thanh toán số dư — đây là chuyến tàu cuối cùng có thể đảm bảo hàng đến đích trước Tết
4. Động lực thanh toán trong dịp Tết
Các nhà máy Việt Nam thường thu tiền một cách tích cực trong 30-45 ngày trước Tết (Tết tháng 13: tiền thưởng tháng thứ 13 theo luật định cho công nhân, thường bằng một tháng lương).
Điều này có nghĩa là:
- Các nhà máy thiếu tiền mặt nhất trong 2-4 tuần trước Tết
- Ngay cả khi PO của bạn là 30/70, các nhà máy có thể "lịch sự" yêu cầu thanh toán số dư sớm, hoặc đặt cọc 50% trước
- Từ chối có nguy cơ bị xếp lịch sau các khách hàng đã thanh toán sớm
Chiến lược của nhà mua hàng:
- Thanh toán sớm là chấp nhận được, nhưng yêu cầu xác nhận bằng văn bản rằng lịch sản xuất không thay đổi
- Không bao giờ thanh toán trước 100%. Luôn giữ lại 20% cho việc kiểm tra hàng hóa bởi bên thứ ba (FRI) trước khi thanh toán cuối cùng
- Không ký PO mới cho việc giao hàng sau Tết. Các nhà máy vẫn đang khôi phục sản xuất; các đơn hàng mới sẽ bị đẩy lùi đến D+45
5. Tại sao các lô hàng đầu tiên sau Tết thường gặp sự cố
Rủi ro chất lượng cao nhất trong 2-3 tuần đầu sản xuất sau Tết:
- Công nhân không trở lại đầy đủ: tỷ lệ trở lại điển hình là 70-85%. 15-30% còn lại là công nhân học việc mới với kỹ năng kỹ thuật yếu
- Tỷ lệ biến động nhân sự quản lý QC cao: các quản lý QC bị "săn đón" nhiều nhất trong dịp Tết
- Vận hành lại thiết bị: máy móc đã dừng 2 tuần cần được hiệu chỉnh, bôi trơn, chạy thử. Bỏ qua bước này sẽ dẫn đến sai lệch kích thước
- Tồn đọng nguyên liệu thô: các nhà cung cấp thượng nguồn cũng chỉ vừa phục hồi, việc tái nhập chậm
- Tâm lý chạy đua: các nhà máy cố gắng bù đắp doanh thu Tết bằng cách chấp nhận các đơn hàng quá tải, rút ngắn quy trình QC
Phản hồi của nhà mua hàng:
- Bắt buộc kiểm tra hàng hóa bởi bên thứ ba (FRI) đối với mọi đơn hàng giao trước D+30 (ngay cả khi bạn thường không thực hiện FRI)
- Dự kiến tỷ lệ lỗi gấp 2-3 lần mức bình thường; dự trù 5% đơn hàng bổ sung trong PO
- Không đặt các đơn hàng lớn bất ngờ trong vòng D+15 sau Tết (chúng sẽ bị đẩy lùi đến D+60 sản xuất)
6. Cơn bão hoàn hảo Tết Việt Nam + Tết Nguyên Đán Trung Quốc (xảy ra tiếp theo: 2027)
Khi Tết Việt Nam và Tết Nguyên Đán Trung Quốc rơi vào cùng một tuần (6 tháng 2 năm 2027), toàn bộ chuỗi cung ứng Đông Á sẽ trải qua:
| Ảnh hưởng | Thời gian | Tác động đến bạn |
|---|---|---|
| Các nhà máy phía Nam Việt Nam sử dụng thép/điện tử Trung Quốc → trì hoãn tái nhập đồng thời | 2-3 tuần sau Tết | Kéo dài thời gian sản xuất |
| Giá cước vận chuyển đường biển giao ngay tăng vọt 30-60% | 15 tháng 1 - 15 tháng 2 | Chi phí logistics tăng đột biến |
| Tắc nghẽn cảng (các nhà xuất khẩu chạy đua để giao hàng trước Tết) | 2 tuần trước Tết | Các container bị lỡ sẽ bị đẩy sang sau Tết |
| Hải quan thiếu nhân sự, thủ tục thông quan chậm | Trong dịp Tết | Thêm 2-3 ngày vào thời gian thông quan |
| Tắc nghẽn logistics nội địa Việt Nam (đường sắt/xe tải) | 1 tuần trước và sau Tết | Trì hoãn từ nhà máy đến cảng |
Công tác chuẩn bị cho năm 2027 nên bắt đầu sớm hơn một tháng. Từ đầu tháng 11, tất cả các đơn hàng nên được ký kết.
7. Cẩm nang hoàn chỉnh từ D-90 đến D+30
D-120 Chốt nhà cung cấp, bắt đầu quy trình RFQ + mẫu
D-90 Ký PO, chuyển khoản đặt cọc 30%, bắt đầu sản xuất
D-60 Hoàn thiện mẫu, hoàn tất công cụ
D-45 Kiểm tra tiến độ sản xuất 50% (ảnh + lấy mẫu ngẫu nhiên)
D-30 Hoàn thành sản xuất, bắt đầu chuẩn bị chứng từ xuất khẩu
D-21 Nộp CO (yêu cầu 3 ngày làm việc)
D-14 Cửa sổ tải hàng an toàn cuối cùng
D-7 Chuyến tàu cuối cùng trước Tết khởi hành, chuyển khoản số dư 70%
D-3 Nhà máy bắt đầu đóng cửa (công nhân lâu năm nghỉ sớm 3 ngày)
D+0 Mùng 1 Tết
D+5 Kỳ nghỉ lễ theo luật định kết thúc, nhưng nhà máy vẫn trống
D+10 Công nhân dần trở lại (điển hình 60% có mặt tại chỗ)
D+14 "Mở cửa" theo danh nghĩa (thực tế 70-80% có mặt tại chỗ)
D+21 Thiết bị được hiệu chỉnh lại, dây chuyền sản xuất đang tăng cường
D+30 Sản lượng được phục hồi hoàn toàn
D+45 Lô hàng đầu tiên sau Tết sẵn sàng để giao hàng bình thường
8. 8 cạm bẫy thu mua dịp Tết
- "Không vấn đề gì, chúng tôi không đóng cửa vào dịp Tết" — các nhà máy nhỏ/vừa đang nói dối. Công nhân Việt Nam sẽ bỏ việc nếu một nhà máy không tôn trọng Tết
- "Chúng tôi có thể nhận thêm đơn hàng vào tuần trước Tết" — công nhân đã có tâm lý về quê. Đơn hàng gấp sẽ phát sinh vấn đề chất lượng
- "Lô hàng đầu tiên sau Tết chúng tôi có thể làm rẻ hơn" — đây là chiến thuật bán hàng, bạn sẽ phải chịu các vấn đề về chất lượng
- Thanh toán trước 100% — Tết là thời điểm rủi ro nhà máy biến mất cao nhất trong năm
- Không có kho an toàn cho giai đoạn Tết — ngay cả việc dự trữ 6-8 tuần hàng tồn kho tại quốc gia đích cũng là hợp lý
- Sử dụng thời gian biểu năm 2026 cho năm 2027 — Tết trùng với Tết Nguyên Đán Trung Quốc vào năm 2027, hãy thêm 2-3 tuần dự phòng
- Cho rằng "các nhà máy Việt Nam hoạt động giống Trung Quốc" — thời gian đóng cửa Tết kéo dài hơn 50-100% so với Tết Nguyên Đán Trung Quốc
- Gửi email trong dịp Tết và mong đợi phản hồi — chủ sở hữu và nhân viên bán hàng tắt điện thoại, đi thăm mộ tổ tiên. Coi khoảng thời gian từ 13-22 tháng 2 là hoàn toàn im lặng
Kết luận: Tết là sự kiện lập kế hoạch chuỗi cung ứng hàng năm quan trọng nhất
Nhiều nhà mua hàng nước ngoài bắt đầu nghĩ về Tết vào quý 4. Điều đó là quá muộn. Kế hoạch Tết phải nằm trong chương trình nghị sự cuộc họp quý 3.
Quyết định quan trọng nhất: thời hạn cắt đơn đặt hàng (PO cutoff) giữa tháng 11 (90 ngày trước Tết). Bỏ lỡ nó, bạn sẽ phải chấp nhận việc giao hàng sau Tết bị trì hoãn 4-6 tuần. Không có giải pháp thay thế.
Các hướng dẫn liên quan:
- Hướng dẫn đầy đủ về Thu mua Phần cứng tại Việt Nam 2026
- Quy trình Hải quan Xuất khẩu và Hoàn thuế VAT tại Việt Nam
- Quy trình Chuẩn (SOP) Kiểm toán Nhà máy Phần cứng tại Việt Nam
- 7 Cạm bẫy Đàm phán mà các Nhà mua hàng nước ngoài thường mắc phải
Biên soạn bởi Ban biên tập VinHardLink. Lọc các nhà cung cấp Việt Nam đã được xác minh và lên lịch cửa sổ sản xuất sau Tết tại vinhardlink.com/suppliers.